Mooie plekjes

Grote Markt Westerlo

Het marktplein van Westerlo heeft de vorm van een langgerekte driehoek. Deze typische pleinvorm die in heel veel Kempense dorpen voorkomt, wijst op een nederzetting van Frankische oorsprong. Rondom het marktplein staat nog een aantal statige imposante burgerwoningen. Op het einde van de markt staat de woning van de familie Naets, rentmeesters in dienst van de familie de Merode. Typisch zijn de trapgeveltjes van de Vlaamse renaissancestijl. Deze woning volgde aanvankelijk de rooilijn, maar werd in 1925 afgebroken en verder achteruit heropgebouwd omdat er plannen waren om de bocht te verbreden.

Op het marktplein staat het monument van graaf Henri de Merode. Henri de Merode werd geboren in 1856. Hij was burgemeester van 1892 tot aan zijn overlijden in 1908. Hij was echter vooral gekend als minister van binnenlandse zaken. Het witmarmeren standbeeld werd in 1913 ingehuldigd. De figuren naast de graaf stellen de wet en het geloof voor.

de marktlinde van Westerlo

Het pronkstuk van het marktplein is ongetwijfeld de marktlinde die rond 1630 werd aangeplant. De linde heeft een stamomtrek van ongeveer 3,9 meter en de kruin heeft een doorsnede van ongeveer 18 meter. In 1872 plaatste men een gietijzeren onderstel om de brede kruin te ondersteunen.

Op de hoek van de Grote Markt en de P.E. Peetersstraat bevindt zich een gedenkplaat voor P.E. Peeters. Peeters was burgemeester van Westerlo van 1830 tot 1844 bij zijn overlijden. Hij ijverde voor de aanleg van kanalen, spoorwegen en wegen in de Kempen. In 1846 werd er een gedenkteken voor hem op het marktplein geplaatst. Het was een gietijzeren monument in een neogotische stijl. Dit monument is ondertussen verdwenen en vervangen door de gedenkplaat.

 

Het Trammeke 

't Riet Westerlo

Het Trammeke aan de Lange Brug op het Riet is een oude, unieke mobiele dam op de Grote Nete. Met het Trammeke kon het waterpeil van de Grote Nete geregeld worden zodat landbouw op de aanpalende velden mogelijk was. Ook voor het transport van ijzererts op de Grote Nete had het trammeke haar nut. Het sluis- of stuwsysteem is nog grotendeels intact. Het werd in 1999 geklasseerd als industrieel, archeologisch monument.

Boerenkrijgmonument 

E.J. Van Gansenstraat Westerlo 

Nadat Frankrijk in 1795 de Zuidelijke Nederlanden annexeerde, kwam  in 1798 de Vlaamse en Brabantse boerenbevolking in opstand tegen de Franse bezetters (sansculotten). Samen met Albert Meulemans was Emmanuel Jozef Van Gansen tijdens deze Boerenkrijg een leider van de opstandelingen, door de Fransen brigands (struikrovers) genoemd. Het Boerenkrijgmonument werd in 1898 ter gelegenheid van het eeuwfeest van de Boerenkrijg op het marktplein geplaatst, maar in 1913 werd het naar verhuisd de hoek van de E.J. Van Gansenstraat en de Boerenkrijglaan. In 2003 werd het door een vrachtwagen aangereden en beschadigd. Na een grondige restauratie werd het hier in maart 2004 teruggeplaatst. Tijdens de restauratie vond men in het monument een glazen fles met daarin enkele papieren die echter onleesbaar waren. Bij de terugplaatsing werd opnieuw een fles in het monument gebracht met daarin artikels over de aanrijding en restauratie en een verklaring van de burgemeester.

 

Kamp C

Britselaan 20 Oosterwijk

Op de voormalige Britse basis Kamp C in Oosterwijk opende in 2003 het provinciaal informatiecentrum voor duurzaam bouwen en wonen haar deuren. Hier vinden zowel professionelen als burgers inspiratie om milieubewust te bouwen en te wonen. Er is een permanente tentoonstelling waar de basisprincipes van duurzaam bouwen worden uitgelegd aan de hand van teksten, foto’s, schetsen en demo-installaties. In tijdelijke tentoonstellingen wordt één bepaald aspect van duurzaam bouwen verder uitgediept.
Voor de kinderen is buiten een Mierenpad aangelegd. Dit is een educatief wandelleerpad met als thema duurzaam bosbeheer. Openingsuren van dinsdag tot vrijdag van 9 tot 17 uur, de derde zaterdag van de maand van 9 tot 17 uur, de eerste donderdag van de maand van 9 tot 21 uur.

Kamp C - Britselaan

 

Kapel Onze-Lieve-Vrouw-ten-Eik 

Geelsestraat Tongerlo

Op de plaats van de huidige kapel stond meer dan vier eeuwen geleden een eikenboom met daaraan een klein Onze-Lieve-Vrouwbeeldje. Veel mensen kwamen bij dit beeldje Maria vereren. Prelaat Verbraeken van de abdij wenste daarom een meer geschikte plaats voor het beeld. In 1640 werd de eik verwijderd om er een eenvoudige kapel in rode handgemaakte steen te bouwen. Aan de linkerkant van de kapel bevinden zich de gedenkstenen en wapenschilden van de familie de Trannoy. In de loop der jaren werd de kapel meerdere malen vergroot. In 1978 werd ze grondig gerestaureerd.

 

Beddermolen 

Molenwijk 72 Tongerlo

De Beddermolen was oorspronkelijk verbonden aan de norbertijnenabdij van Tongerlo. Het oudste document dat verwijst naar de Beddermolen dateert uit 1535. De abdij bouwde een nieuwe windmolen in 1683. Deze molen brandde af in 1723. Hij werd onmiddellijk vervangen door een nieuwe houten standaardmolen met open voet. Als gevolg van de Franse overheersing in 1796 werd de windmolen verkocht. Toen de molenaar in 1948 op rust ging, begon de molen te vervallen. De nieuwe eigenaar restaureerde de molen in 1963, maar enkele jaren later brandde de molen af. Hij werd opnieuw opgebouwd, maar kreeg geen binnenwerk.
In 2010 kocht Kempens Landschap vzw de beddermolen aan. Eind 2016 is men begonnen met de restauratie om de molen weer maalvaardig te maken. De Beddermolen en de omgeving hebben een grote erfgoedwaarde. De windmolen, de staande wip, de molenaarswoning met schuur, het bakhuis, de wegenis en de vorm van het weiland is niet veranderd ten opzichte van de vermelding op de kaart van 1719.  Sinds 22 augustus 2011 is de Beddermolen dan ook opnieuw opgenomen op de lijst van beschermde monumenten.
In december 2014 besliste de Westelse gemeenteraad om de site rond de molen na aankoop in erfpacht te geven aan Kempens Landschap vzw, die zal instaan voor de restauratie van het molenhuis, de schuur en de bijgebouwen. Het domein wordt multifunctioneel en gemeenschapsvormend ingezet met ruimten voor lokale verenigingen en evenementen. Het geheel wordt opengesteld voor het publiek met groepslogies en een afzetpunt/winkeltje voor streekproducten en ook het Merodesecretariaat wordt ondergebracht in de gebouwen van de Beddermolen.

    

Kapel Lelie tussen de Doornen

Onze-Lieve-Vrouwstraat Oevel

De oorsprong van deze kapel ligt in het begin van de 17de eeuw. Toen werd Dymphna Verrijt op de weg van Oevel naar Geel aangevallen door vier boosdoeners. Doodsbang smeekte ze Onze-Lieve-Vrouw om hulp. Haar gebed werd verhoord en de boosdoeners sloegen op de vlucht. Uit dankbaarheid hing het meisje een Mariabeeldje aan een doornenboom. In 1644 werd op die plaats een kapel gebouwd. Later werd ze vergroot en gerestaureerd.